Odkryć Wisławę Szymborską

Wisława Szymborska napisała „zaledwie” około 350 wierszy. Pytano ją wielokrotnie o to, dlaczego „tylko tyle”, dlaczego genialna poetka pisze z przeznaczeniem do publikacji zaledwie kilka utworów rocznie. Odpowiedź naszej noblistki na któreś z tych pytań powinna stać się frazą wyrytą w marmurze: „Mam w domu kosz!”.

Z reguły nie publikujemy w Gazecie takich tekstów, zajęci raczej prezentacją tego, co aktualnie „dzieje się w kulturze” w naszym otoczeniu. Koncerty, wystawy, wieczory autorskie i spektakle. Być może niektóre z nich nie powinny zostać zaprezentowane widzom, być może wielu autorów i twórców zapomniało o tym, że także w ich domu istnieje instytucja kosza (o tak, w tym sensie kosz powinien stać się wręcz instytucją!). Tym razem zrobię wyjątek uznawszy, że właśnie śmierć Wisławy Szymborskiej DZIEJE się w naszym otoczeniu w ostatnim czasie i dziać zapewne będzie się jeszcze długo. Nie chciałbym zanudzać Czytelników przypominaniem biograficznych szczegółów podawanych z takiej czy innej pozycji przez różne media. Znamy je już wszyscy siłą rzeczy. Chciałbym jedynie podzielić się garścią refleksji i być może skłonić do uważniejszej lektury jej wierszy.

O tych z ostatnich lat jakże często mówiło się „słabsze”. Sporo było głosów, podkreślających pewne wypalenie się poetki i brak tego, co wcześniejsze utwory nieodmiennie cechowało – głębi w prostocie. Być może została w nich nawet tylko prostota. Czyż jednak ta nie jest dla nas jedynym antidotum na nasze codzienne zapętlenia? Czy czasem nierelatywne definicje rzeczy podstawowych nie są nam niezbędne na już, jak ratunek? Nie mnie na te pytania odpowiadać, choć przecież często zdaje mi się, że odpowiedź znam. Ale namawiać, aby Czytelnicy sami sięgnęli po „Tutaj” (tomik wydany przez ZNAK w 2009 r.), czy „Chwila” (również ZNAK z 2002 r.) nie przestanę. Zróbcie to i zderzcie się ze zdaniami precyzyjnymi jak lancet i skondensowanymi jak wiązka lasera. To dobre porównania. Te słowa czasem tną do bólu, czasem łagodnie stymulują do myślenia. Z całą pewnością mają jedną wielką zaletę – nie są jak u Paulo Coelho – czasem jedynie ładnie opakowanymi miałkimi frazesami (przepraszam wielbicieli autora). Zróbmy coś, co nie będzie manifestacją na pokaz – zanurzmy się w poezję Wisławy Szymborskiej prywatnie. Nie musimy wcale dołączać do kolejnej manifestacji naszej „wiecznopolskiej” miłości do tych którzy odeszli. Nie zacznijmy doceniać werbalnie, zapalać świeczek, pisywać komentarzy na forach – oddajmy hołd temu niezwykłemu przejawowi ludzkiego ducha i myśli, który nosił miano Wisławy Szymborskiej i sięgnijmy po tę poezję.

Napisałem pod wpływem wzruszenia tuż po otrzymaniu wiadomości o śmierci poetki:

 MAM PYTANIE PANI WISŁAWO:

 czym się staje poezja

gdy odchodzi

kiedy zasypia tak niewzniośle

z pergaminową bladością

twarzy

czym staje się poezja

kiedy stygnie

nagle tężeją słowa latające

złapane w lodowatą klatkę

palców

 poezja czym się staje

gdy cichnie

 PROSZĘ SIĘ NIE ŚPIESZYĆ Z ODPOWIEDZIĄ – POCZEKAM

 A teraz już znam odpowiedź. Poezja staje się wtedy czekaniem. Na ponowne odkrywanie, na kolejne spotkania. Jeśli to wielka poezja, to na zawsze stanie się również wyzwaniem.

Wisławy Szymborskiej, Człowieka, już nie ma. To, co było w niej człowieczego – zostało. I TO obroni pamięć poetki przed rozliczeniami w rodzaju tych, dotyczących pro stalinowskich wierszydeł. Obroni, jeśli adwokatem stanie się każdy kolejny Czytelnik – eksplorator. Kupą nie da rady – to wyprawa dla samotników. Ścieżka jest wąska. Ale zaprowadzi wszędzie.

Published in: on 08/02/2012 at 9:41 am  Dodaj komentarz  
Tags: , , ,

The URI to TrackBack this entry is: https://darjez.wordpress.com/2012/02/08/odkryc-wislawe-szymborska-2/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: