Podali nam dłoń!

Impresja z pierwszego dnia Palm Jazz Festiwal 2011

Drugi Palm Jazz Festival wystartował. Za nami pierwszy koncert, który z całą pewnością zaostrzył jeszcze apetyty tych, którzy zdecydowali się piątkowy wieczór spędzić w „Bajce” w znakomitym wszakże towarzystwie.

Było ich trzech. Wspaniałych muzyków, wirtuozów gry na instrumentach, których wielu z widzów dotąd nie widziało i nie słyszało. No, może poza Dimą Gorelikiem, znakomitym gitarzystą z Izraela, który jednak z powszechnie znanej gitary potrafi wydobyć zupełnie niespotykane rzeczy. Jednego już znacie, dwaj pozostali to pochodzący z Syberii Vladisavar Nadishana oraz Belg Raphael de Cock. Żeby zakończyć część biograficzną – kilka szczegółów. Vlad i Raphael nieprzypadkowo świetnie się podczas gry rozumieją. Obaj są miłośnikami instrumentów, które czy to zostały zapomniane, czy też, ze względu na skomplikowaną technikę gry, nie zostały spopularyzowane. Obaj również stawiają na perfekcyjne opanowanie gry i wreszcie obaj swobodnie poruszają się zarówno w przestrzeni geograficznej jak i historycznej. De Cock interesuje się poza tym studiowaniem najbardziej skomplikowanych technik głosowych. Przekonaliśmy się o tym, że opanowuje je w stopniu perfekcyjnym – zarówno staroskandynawska pieśń, jak i ludowe brzmienia z syberyjskiej Tuvy podane były rewelacyjnie. Skoro przy Tuvie jesteśmy… Wywodząca się stamtąd technika gardłowego śpiewu (zetknąć się z nią mogli chociażby ci, którzy znają Sainkho Nemchilak) wymaga wiele wysiłku, ale efekt jest piorunujący i zgromadzona w Bajce publiczność doświadczyła tego w całej rozciągłości. Co efektowniejsze frazy de Cocka budziły prawdziwy aplauz.

Cóż, omawianie poszczególnych utworów raczej nie ma tu sensu. Ci, którzy na koncert się nie wybrali zapewne nie usłyszą ich, czytając. Może zatem lepiej pokusić się o kilka refleksji z samego koncertu i z godzin po nim. Muzyka… Magiczna przestrzeń dialogu, która dostępna jest dla każdego, kto zechce go nawiązać. Dialogu oczywistego, jak między trójką muzyków na scenie, prowadzonego w ich języku, na poziomie, który pozwala im osiągnąć wirtuozeria. Autentyczna przyjemność, którą daje taka muzyka była wręcz widoczna. De Cock uśmiechający się i kręcący z podziwem głową nad popisami Dimy i Vlada. Ci dwaj, co trochę improwizujący wspólnie. Błogostan na twarzy Dimy, który gdzieś tam do nieba się chyba uśmiechał, kierując w górę naprawdę uduchowione spojrzenie. Drugi dialog nastąpił również – między muzykami i publicznością. Czy to wtedy, gdy Raphael namawiał aby zamknąć oczy słuchając syberyjskich śpiewów, czy wtedy, gdy przy wykonaniu macedońskiej pieśni publiczność dała się porwać zarówno jej brzmieniu i niesionej nim energii jak i sile mistrzowskiego przekazu. I trzeci dialog wreszcie – między cywilizacjami. Między ludźmi, których różni w zasadzie wszystko. Macedonia, Syberia, średniowieczna Norwegia, szamani, Irlandia, Flandria. Różnica tysięcy kilometrów, setek lat, mentalności, wiary. A jednak muzyka nie dzieli. To łącznik, przez który chyba najłatwiej zrozumieć to, co łączy nas wszystkich niezależnie od miejsca i epoki – emocje. Miłość, tęsknota, radość. Czuliśmy je w tych pieśniach. Energia pozytywna była niezaprzeczalna. Palm – dłoń. Wyciągnęli ją do nas siedzący w kole mieszkańcy Syberii, słuchający szamańskich zaśpiewów, nie odmówili jej skandynawscy żeglarze z Szetlandów, podali irlandzcy kobziarze. Przyjęliśmy ją i poczuliśmy ten przekaz ponadprzestrzenny i ponadhistoryczny. Poczułem dziwną satysfakcję słuchając zachowanych muzycznych perełek, tworzonych przez anonimowych twórców, których tak często chętnie postrzegamy gorszymi od siebie. To ich wkład do wspólnego dziedzictwa. Jego nośnikiem muzyka.

Dla mnie była to muzyczna uczta. Jeśli przy okazji mógłbym coś artystom poradzić (może organizatorzy zechcą im tę uwagę podać, bo przecież w niczym nie kontestuje ona bardzo pozytywnych wrażeń z koncertu), to większej uwagi dla uzyskania pewnej dramaturgii koncertu, odbieranego w kategoriach spektaklu. Muzyka przez nich wykonywana jest specyficzna i zwłaszcza dla nieprzygotowanego dbiorcy może być nieco nużąca. Może warto byłoby ustalić pewien własny rytm koncertu, jego wewnętrzne tempo i siłę? Może za wiele było takich dość przypadkowych falowań nastroju, sprawiających wrażenie dość przypadkowych jednak? Ukierunkowanie nastroju publiczności, reżyseria jej reakcji i zachowań, koniec końców byłaby przecież bardzo zgodna z rolą wykonywanej przez artystów muzyki tam, skąd ona pochodzi.

Na koniec refleksja mniej sympatyczna. Po reakcjach muzyków i ich dedykacjach dla Krzysztofa Kobylińskiego, dyrektora artystycznego festiwalu, mogliśmy zrozumieć, że właśnie w Gliwicach urodził się Festiwal, który ma szansę stać się wydarzeniem o bardzo szerokim oddźwięku nie tylko w kraju. Mamy do czynienia z dużą jakością. Wydaje się, że Miasto ma właśnie gotowy prawdziwy wał napędowy, który tylko należy wykorzystać w promocji. Palm Jazz Festiwal dopiero się urodził, cieszy, że Samorząd wyasygnował pewne środki na jego realizację. Prosimy o więcej, a będziemy mieli nad Kłodnicą kolejne gwiazdy światowego formatu. I niech tam Rybnik ma Briana Adamsa, a przecież na niedzielny koncert moi przyjaciele z Rybnika przyjeżdżają do nas. A jednak temat frekwencji, to przysłowiowa łyżka dziegciu. Przypominam sobie Jerzego Waldorffa, który potrząsając laską namawiał warszawską młodzież do pójścia na koncerty Warszawskiej Jesieni, mówiąc, że tą laską będzie lał po grzbietach tych, którzy nie pójdą. W Gliwicach Waldorff by nie pomógł. Zaścianek bowiem nie bierze się sam z siebie. Jest w ludziach. Leniwych, wbitych w fotele, nie wychylających nosa poza własną dzielnicę, co najwyżej walących na popcorn do multipleksu lub weekendowe zakupy do takiej czy innej galerii. Wyrwijmy się z zaścianka! Za tak niską cenę, zaryzykuję, nigdzie nie posłuchamy takiej muzyki. Festiwal trwa do 14 czerwca. A jeśli nic się nie zmieni, tu kieruję słowa do organizatorów, nie martwcie się, w przyszłym roku zjadą do Gliwic goście z całego Śląska! To pewne. A gliwiczanie? Obudzą się, kiedy bilety będą nie do zdobycia, kiedy będą kosztowały tyle, ile spokojnie kosztować powinny. Do rozsądnych i szukających inspiracji tylko jedno – 25 zł, tyle kosztuje przeniesienie się w przestrzeń, do której będzie się potem wracać. Namawiam!

Published in: on 28/05/2011 at 12:01 pm  Dodaj komentarz  

The URI to TrackBack this entry is: https://darjez.wordpress.com/2011/05/28/podali-nam-dlon/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: